Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra áp lực lớn lên ngành linh kiện máy tính. Hai loại linh kiện quan trọng nhất là RAM (bộ nhớ tạm) và SSD (bộ nhớ lưu trữ) đều rơi vào tình trạng thiếu hàng nghiêm trọng.

Nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu AI (AI Data Center) đã tăng quá nhanh, khiến các hãng lớn như Samsung, SK Hynix, Micron, Kioxia phải chạy hết công suất – thậm chí đơn hàng đã kín tới năm 2026.

1. Các ông lớn xếp hàng đặt hàng trước vì sợ thiếu linh kiện

Từ tháng 10 năm ngoái, trụ sở SK Hynix ở Hàn Quốc lúc nào cũng đông nghịt các đoàn khách từ:

• Hãng sản xuất máy tính, laptop
• Công ty thiết bị điện tử
• Tập đoàn công nghệ lớn

Tất cả đều đến với cùng nỗi lo: sợ không mua đủ RAM và SSD cho sản phẩm ra mắt năm sau.

Chủ tịch tập đoàn SK cho biết OpenAI đã ký hợp đồng mua số lượng HBM – loại RAM siêu nhanh dành cho GPU AI – lên tới 900.000 wafer mỗi tháng cho dự án siêu máy chủ AI Stargate.

Tại phía Samsung, tình hình cũng tương tự: khách từ khắp thế giới đặt mua trước để giữ nguồn RAM và SSD cho kế hoạch sản xuất năm 2026.

2. Vì sao RAM và SSD lại thiếu hàng đột ngột?

Chỉ mới năm ngoái, các hãng linh kiện còn phải “đau đầu” vì hàng tồn kho nhiều. Nhưng khi AI bùng nổ, nhu cầu tăng mạnh khiến thị trường đổi chiều chóng mặt.

Để vận hành các hệ thống AI:

• Máy chủ AI cần lượng RAM khổng lồ (DRAM, DDR5, đặc biệt là HBM)
• Cần SSD dung lượng lớn, tốc độ cao để lưu trữ dữ liệu cho mô hình AI
• GPU AI như Nvidia H100/B200 “ngốn” rất nhiều RAM HBM

Các siêu máy chủ này tiêu thụ lượng linh kiện khổng lồ, khiến các loại bộ nhớ máy tính được đặt mua liên tục.

Theo dự đoán, chỉ riêng chi phí đầu tư máy chủ phục vụ AI trên toàn thế giới có thể tăng lên:

• 468 tỷ USD vào 2025
• 621 tỷ USD vào 2026

Một con số khổng lồ đủ cho thấy vì sao nguồn hàng lại hụt nhanh như vậy.

3. Doanh nghiệp nhỏ “đuối sức” vì không giành được nguồn cung

Trong cuộc đua giành linh kiện, những công ty nhỏ luôn là người “thua thiệt”:

• Các “ông lớn” như Google, Amazon, Meta, Microsoft… đặt hàng số lượng cực lớn
• Nhà máy ưu tiên khách trả nhiều tiền
• Những công ty sản xuất PC hoặc thiết bị nhỏ lẻ dễ bị dồn vào thế bí

Một giám đốc công ty cung ứng ví tình hình hiện tại giống với thời COVID-19:

“Có tiền cũng chưa chắc mua được linh kiện.”

4. Giá DRAM, NAND tăng phi mã: PC, smartphone bắt đầu “lãnh đòn”

Khi nhu cầu vượt xa khả năng sản xuất, giá tất nhiên… tăng.

Theo số liệu từ DRAMeXchange và Bank of America, giá giao ngay của:

• DRAM DDR4 16 GB đã tăng tới 840% so với cùng kỳ năm trước, lên khoảng 30,3 USD,
• Trong khi DDR5 16 GB cũng tăng 316%, hiện quanh mức 20 USD.

Điều đáng nói: DDR4 – vốn là tiêu chuẩn cũ – giờ thậm chí còn đắt hơn DDR5.

Một số ngành dễ “dính đạn” nhất:

• Nhà sản xuất PC, laptop: từng “siết giá” nhà máy chip sau COVID-19, nên giờ không còn được ưu ái.
• Thiết bị điện tử tiêu dùng: TV, box Android, router, thiết bị IoT…
• Doanh nghiệp vừa và nhỏ: không thể cạnh tranh giá với Big Tech để giành nguồn cung.

Một chuyên gia nhận định thẳng:

“Lần trước (thời COVID-19), thị trường từ thiếu sang thừa rất nhanh khiến các hãng PC ép giá ngược lại nhà sản xuất chip. Bây giờ đến lượt nhà sản xuất chip nhớ… không còn mặn mà với họ nữa.”

5. NAND, SSD cũng “cháy hàng”: giá dự kiến tăng đến năm 2026

Không chỉ DRAM, bộ nhớ flash NAND – linh kiện chính trong SSD – cũng đang bước vào chu kỳ khan hiếm.

Kioxia, nhà sản xuất NAND lớn thứ hai thế giới, dự đoán:

• Nhu cầu NAND cho trung tâm dữ liệu AI sẽ tiếp tục tăng mạnh
• Cung khó bắt kịp cầu ít nhất đến năm 2026
• Doanh thu và lợi nhuận mảng NAND có thể lên mức kỷ lục trong các quý tới

Một nhà lãnh đạo tại Silicon Motion (chuyên chip điều khiển NAND) cho biết:

Nhu cầu lưu trữ cho AI inference (giai đoạn chạy mô hình AI sau khi đã huấn luyện) đang tăng nhanh hơn cả nhu cầu lưu trữ cho việc huấn luyện. Điều này tạo ra một “cơn khát” SSD mới trên toàn cầu.

Theo phân tích của Omdia và TrendForce:

• Chênh lệch cung – cầu NAND có thể vượt quá 10% trong năm tới
• Giá NAND trung bình toàn ngành dự kiến:

  • tăng 15–20% trong quý IV năm nay

  • tăng thêm 10–25% trong nửa đầu năm sau

Một số giao dịch riêng lẻ thậm chí đã được chào với mức giá còn cao hơn nhiều.

6. Người thắng – kẻ lo: cổ phiếu nhà sản xuất chip tăng vọt, hãng điện thoại/PC ôm nỗi lo chi phí

Với các hãng sản xuất chip nhớ, đây rõ ràng là “mùa gặt vàng”:

• Cổ phiếu Micron tăng hơn 150% trong 6 tháng

• Cổ phiếu Samsung cũng tăng hơn 70% trong cùng giai đoạn

• Winbond từ lỗ trở lại có lãi, công suất chạy 100%

Tuy nhiên, với nhà sản xuất thiết bị cuối (điện thoại, laptop, PC, thiết bị IoT…), mọi chuyện không hề dễ chịu.

• Đại diện SMIC (nhà sản xuất chip lớn nhất Trung Quốc) chia sẻ: các hãng smartphone đã bắt đầu than phiền về tình trạng thiếu chip nhớ.

• Một số hãng có đủ CPU, GPU, modem… nhưng thiếu RAM hoặc NAND, nên không thể xuất xưởng sản phẩm.

• Pegatron, ASUS cho biết họ buộc phải tính toán lại giá bán sản phẩm nếu chi phí bộ nhớ tiếp tục leo thang.

Các nhà phân tích cảnh báo:

Nếu giá bộ nhớ tăng quá nhanh, các thương hiệu buộc phải tăng giá thành sản phẩm, và cuối cùng người tiêu dùng mới là đối tượng chịu ảnh hưởng nhiều nhất.

 7. Liệu "cơn sốt" này sẽ kéo dài bao lâu? 

Nhiều chuyên gia dự đoán:

• Cơn sốt RAM và SSD sẽ kéo dài ít nhất tới năm 2026“
• Ngành AI chưa hề có dấu hiệu chậm lại
• GPU mới ra mắt sẽ cần nhiều RAM HBM hơn
• Trung tâm dữ liệu sẽ tiếp tục mở rộng

Nhưng cũng có cảnh báo:

• Một số khách đặt hàng quá nhiều → dễ gây “bong bóng tồn kho”
• Nếu đầu tư AI giảm tốc → RAM và SSD có thể lại rơi vào thừa hàng như sau COVID-19

Tuy nhiên hiện tại, thị trường vẫn ở giai đoạn “thiếu hàng nghiêm trọng”.

8. Những điều người dùng phổ thông cần biết 

• RAM (DRAM, DDR4, DDR5, HBM) đang cực khan hiếm
• SSD (NAND) cũng thiếu vì trung tâm dữ liệu AI dùng quá nhiều
• Giá RAM và SSD đang tăng mạnh
• Máy tính, laptop, điện thoại có thể tăng giá theo
• Tình trạng này có thể kéo dài đến 2026

Liên hệ ngay:

• Hotline: 0987.191.515
• Website: https://hpctech.vn
• Showroom: 269 Chùa Bộc, Kim Liên, Hà Nội